/images/raw/15402990184858.jpg

Su Arıtma Kimyasalları ve Mineralleri

<< Önceki Sayfa
AKTİF KARBON

Karbon yeryüzündeki en çok bileşik yapan elementtir. Karbon tüm organik bileşiklerde temel yapı taşlarının oluşumunu sağlar. Aktif karbon üretiminde birçok organik hammadde kullanılır. Aktif karbon imalatında tercih edilen hammaddeler ve üretim yöntemi, ilgili kullanım alanı, prosesin yapısı, ortamdan uzaklaştırılacak istenmeyen maddelerin özellikleri, maliyet unsurları faktörlerine göre tercih edilir. Üretim yöntemi genel olarak buharla aktifleştirme ve kimyasal olarak aktifleştirme olarak ikiye ayrılabilir. Hammadde seçiminde ise orman yangını ve selüloz artıklarından, odundan, meyve çekirdeklerine, kömür veya biyolojik elementlerden elde edilir. Burada seçim tamamen kullanım yeri ile ilgilidir. Fiyatlar arasındaki büyük farklara rağmen kömürden elde edilen aktif karbonun biyolojik elementlerden elde edilen aktif karbona herhangi bir üstünlüğü yoktur. Burada seçim tamamen kullanım yeri ile belirlenir.

Aktif karbon üretimi, hindistan cevizi kabuğu, odun ve kömüre dayalı yapılmaktadır. Özenle seçilen hammaddeler ön bir işlemden geçirilip aktivasyona hazır hale getirilir. Üretim yani aktivasyon işlemleri el değmeden yerine getirilip ciddi bir laboratuar kontrolünden geçtikten sonra kullanıma sunulur. Yapılan aktivasyon işlemleri sonucunda moleküler boyutları ve gözeneklerinin dizilişi ile güçlü bir adsorbant elde edilir.

Aktif karbon, sularda; renk, tat, koku giderici olduğu gibi çözülmemiş organik ve inorganik kirliliklerin de arıtılmasında kullanılmaktadır. Aktifleştirme işlemi ile yüzey alanı yaklaşık 100 kat artırılan karbon mineralleri, organik maddeleri absorbe ederek filtre ederler. Yoğunluğu çok düşük olan karbon mineralleri iki çeşittir.

Aktif karbon üretiminde en yaygın kullanılan hammaddeler; Hindistan cevizi kabuğu, kömür, odun ve petrol artıklarıdır. Aktifleştirmede kullanılan hammaddelerin çoğu, işlenmemiş halde normal olarak 10-20 gr/m2 iç yüzey alanına sahiptirler. Aktifleştirme işlemi, karbonun buhar kullanılarak kontrollü bir oksitlenmeye maruz bırakılması ve böylece iç yüzey alanının yüksek ölçüde gelişmiş duruma ulaşmasıdır. İç yüzey alanının 700-1500 gr/m2 arasında artışı, proses koşullarına ve kullanılan hammaddenin cinsine bağlıdır. İç yüzey alanı değişik çaplardaki deliklerin çok gelişmiş bir şebekesi ile meydana gelir.



ANTİSKALANT


Antiskalant, ters osmoz sistemlerinde antiskalant ve membran temizleyici olarak kullanılan kimyasallardır. Sertlik tuzlarının oluşturduğu birikintileri, demir oksitleri önler ve temizler. Bu sayede sistem etkinliğini artırır. Membranların tıkanmasını geciktirir. İçerdiği aktif maddeler sayesinde membran temizlik aralığını artırır. Asit kullanımını ortadan kaldırarak güvenli çalışma ortamı sağlar. Düşük dozajlarda dahi etkilidir. Bütün membran tipleri ile uyumludur. Sodyum hegzametafosfattan daha dayanıklı ve etkindir. Güçlendirilmiş formülü sayesinde kullanımında veya stok süresince verim kaybı yaşanmaz. İçme suyu üretiminde 5 ppm’e (mg/l) kadar kullanılması NSF tarafından onaylanmıştır.
REÇİNELER

İyon Değiştirici Reçine:

İyon değiştirici reçineler, su arıtma sistemlerinde genellikle su yumuşatma (sertlik giderimi) ve su saflaştırma (deiyonizasyon) uygulamalarında kullanılır.

Su Yumuşatma Reçinesi:

Su yumuşatma işlemlerinde kullanılan reçineler katyonik reçinelerdir. Katyonik reçine, su yumuşatma sistemlerinin yaptığı ters yıkama sırasında tuzlu sudan aldığı sodyum iyonlarını emer. Ancak reçine, kalsiyum ve magnezyum iyonlarına, sodyum iyonundan daha yakındır. Böylece, servis sırasında sert su, reçine dolu tanktan geçerken, kalsiyum ve magnezyum iyonları reçineye yapışır ve denge oluşana kadar sodyum iyonlarını salar.
Sodyum iyonlarının çoğunun yerini sertlik iyonları aldığında reçine tükenir ve rejenerasyonu gerekir. Rejenerasyon işlemi, reçine tanklarından yoğunlaştırılmış NaCl eriyiği geçirilerek sertlik iyonlarının yerini sodyum iyonlarının almasıyla sağlanır. Rejenerasyon işlemi, reçineye zarar vermeden sürekli yenilenebilir.

İyon giderici Reçine:

İyon giderme (deiyonizasyon) işleminde iki tür sentetik reçine kullanılır. Biri, H+ sağlamak amacıyla pozitif yüklü iyonları (katyonları), diğeri OH- sağlamak amacıyla negatif yüklü iyonları (anyonları) değiştirir. Katyon deiyonizasyon reçineleri, kalsiyum, magnezyum ve sodyum gibi katyonlar karşılığında hidrojen (H+) açığa çıkarır.
Anyon deiyonizasyon reçineleri klor, sülfat ve bikarbonat gibi anyonları hidroksit (OH-) iyonlarına dönüştürür. H+ ve OH- birleşerek H2O oluşturur. Reçinelerin kapasitesi sınırlıdır ve tükendiklerinde rejenere edilmeleri gerekir.
Emilen iyonlar arasında denge sağlandığında tazeleme işlemi gerçekleşir. Tazeleme işleminde katyon reçineleri emme bölgesine H+ iyonları veren bir asitle, anyon reçineleri ise reçineye OH- iyonları veren bir bazla işlemden geçirilerek rejenere edilir.

Mixed Bed (Karışık Yataklı) Reçine:

İyon gidericiler, iki yataklı ve karışık yataklı olmak üzere iki tiptedir. İki yataklı iyon gidericilerin katyon ve anyon reçine tankları ayrıdır. Mixed bed (karışık yataklı) iyon gidericilerde iki reçine tek bir tank içinde birleştirilir.




DOLOMİT


Kalsiyum ve magnezyumlu karbonat birleşiminde bir mineraldir. Kırılgan bir mineral olup özgül ağırlığı 2,8 g/cm3 ve sertliği 3,5-4 arasındadır. Isıtıldığında köpürerek çözündüğü için kalsitten ayrılır.
Su arıtma sistemlerinde özellikle Ters osmoz çıkışında tüm minerallerinden arınmış olan suya kontrollü olarak mineral kazandırarak tatlandırmak ve PH’ını dengelemek için kullanılır.



KUVARS KUM


Su arıtmada filtre kumu olarak kuvars kum kullanılır. Kuvars kum; saf silisyumdioksit’tir. Suda bulunan tortu ve bulanıklığı giderir. Sertlik derecesi çok yüksek olduğundan filtre içinde kumun ters yıkanmasından oluşan hareketlerle tanelerin birbirine sürtünmesi kuvars tanelerini aşındırmaz ve tane büyüklüğünü değiştirmez. Filtrelere tane büyüklüğüne göre kat kat doldurulan kuvars kumu dış etkilerle çözünmediğinden uzun yıllar aynı kalır. Kumda kalıcı bir kir oluştuğunda yenilenmesi gerekir.
ANTRASİT

Bu malzeme doğal, sert ve temiz bir yapıdadır. Genel olarak içme, proses, atık su ve havuz suyu arıtımında basınçlı veya basınçsız filtreler kullanılarak uygulanır. Antrasit, quartz kum ile beraber kullanılacağı gibi yalnız başına da kullanılabilir.

Avantajları; Antrasitin en büyük avantajı doğal porozitesinin %36 dan büyük olmasıdır. Diğer standart antrasit ürünlerinde ise bu değer yaklaşık olarak %10-15 civarındadır. Böylece antrasit yüksek ve geliştirilmiş hidrodinamik özelliğinden dolayı diğer konvansiyonel ürünlere göre 1,5-2 kat daha verimlidir. Antrasitin kirletici tutma kapasitesi standart kum filtrelerine göre 4,47 kat daha yüksektir. Böylece filtrenin servis süresi arttırılırken ters yıkamada harcanan su miktarı da 1,5 kat azaltılmış olur.

Uygulama Alanları:

*AKM gideriminde
*Yüzey ve kuyu sularının filtrasyonunda
*Koagülasyon sonrasında
*Aktif karbon filtre, Demineralizasyon sistemi ve ters osmoz sistemlerinden önce koruma amacıyla
*Buhar ve elektrik santrallerinde
*Kimya endüstrisinde
*Petrol ürünleri ile kirlenmiş atık suların filtrasyonunda
*Havuz suyu filtrasyonunda
*Kondens suyu filtrasyonunda
*Atık su filtrasyonunda
*Çevrim suyu filtrasyonunda